دیدبان
رضا نجف زاده

قدرت و امر مشترک: تقدم قدرت بر حق در فلسفه سیاسی اسپینوزا

قدرت و امر مشترک: تقدم قدرت بر حق در فلسفه سیاسی اسپینوزا

 

به گزارش دیدبان،چکیده

در منظومه نظری اسپینوزایی، بر پایه نظریه طبیعت، گونه ای نظریه حق و قانون نیز تدوین می شود که مبنایی برای عقل باوری و انسان باوریِ خاص این فلسفه سیاسی جمهوری خواهانه تمهید می کند. این فلسفه حق و قانون بر متافیزیکِ قدرت تکیه دارد و ناظر به «انبوه خلق» و «امر مشترک» است. این فلسفه حق و قانون، یکی از وجوه منحصربه فردِ فلسفه عملی او است. نظریه حق «اسپینوزا» که در رساله سیاسی او به روشنی تقریر شده، چنین است: هرچه قدرت افزایش یابد، حق هم افزایش می یابد و از آنجا که اجتماع یا امر مشترک موجدِ قدرتِ بیشتر است، موجد حق بیشتر هم است. این وجه منحصربه فرد فلسفه عملیِ اسپینوزا البته از جهاتی بر برخی جنبه های نظریه های قدیم حق و قانون تکیه دارد. به عبارتی نظریه حق و قانون اسپینوزایی، یکی از پیوندگاه های اسپینوزا با سنت های قُدمایی است. نظریه اسپینوزایی حق و قانون بر «قدرت» تکیه دارد و ناظر به «انبوه خلق» و «امر مشترک» است.

کلیدواژگان: حق ، مِیل ، طبیعت ، قانون طبیعی ، الهیات سیاسیِ رحمت

نویسنده:
رضا نجف زاده

دو فصلنامه پژوهش سیاست نظری - شماره 21، بهار و تابستان 1396.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.  

مرتبط‌ها

زوایای ناآشنای مرد خاکستری دولت

در جستجوی ترکیبی از خیانت و خباثت

آیا جمهوری اسلامی به مفاهیم اصلی وجودی خود پایبند بوده است؟

دولت رمّالان

سرافراز؛ مُهره تخریب سازمان اطلاعات سپاه

یک ارتشِ فدایی؛ به وسعت یک ملّت