دیدبان
زهرا کلباسی، امیر احمد نژاد

خوانشی نو از تاریخ گذاری سوره ی نصر

خوانشی نو از تاریخ گذاری سوره ی نصر

به گزارش دیدبان،چکیده

سوره نصر در دیدگاه اندیشمندان علوم قرآنی به آخرین سوره‌ی قرآن مشهور است. روایات فراوان مبنی بر آخر مانزل بودن این سوره و نزول آن در آستانه‌ی رحلت پیامبر(ص) نیز مؤیدِ این دیدگاه مشهور است. از دیگرسو مورخان نزول سوره نصر را پس از فتح مکه گزارش کرده‌اند که این دیدگاه نیز با روایات فراوانی که از نزول سوره نصر در فتح مکه یا دو سال پیش از رحلت پیامبر(ص) خبر می‌دهند، تقویت می‌گردد. مؤیدات هریک از دو دیدگاه فوق نیز عدّه‌ای از مفسران را با خود همراه ساخته‌است. درنهایت با تکیه بر سیاق درونی سوره که ایمان گروهیِ مردم را پیامد فتح بزرگ در آینده‌ی نزدیک دانسته و انطباق آن با گزارش‌های تاریخی که از ورود وفود به مدینه پس از فتح مکه خبر داده، دیدگاه دوم برتری می‌یابد. ضمن آنکه تأمل در ارتباط تاریخی دو سوره‌ی نصر و حجرات نیز نشانگر نزول پشت سرهم آنهاست. بدین سان که سوره نصر در اندک زمانی پس از فتح مکه نازل شده و از آغاز وفدها خبر می‌دهد و سوره‌ی حجرات پس از ورود وفود نازل شده و به مشکلات جدید جامعه‌ی اسلامی در تعامل با انبوه تازه مسلمانان می‌پردازد. بنابراین روایاتی که صرفاً این سوره را آگاهی بخش رحلت پیامبر(ص) و پایان مأموریت او دانسته‌اند با نزول این سوره پس از فتح مکه همراه هستند؛ لیکن روایاتی که نزول این سوره را کمتر از یکسال به وفات پیامبر(ص) اعلام کرده یا آن را آخرمانزل خوانده‌اند، به سبب تعارض با سیاق درونی سوره و دیگر روایات مخالف، فاقد اعتبار شناخته‌ می‌شوند.

واژگان کلیدی: تاریخ گذاری قرآن؛ آخرین سوره؛ آخر مانزل؛ سوره نصر؛ سوره حجرات

نویسندگان:

زهرا کلباسی: دانشگاه اصفهان

امیر احمد نژاد: دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات، گروه علوم قرآن و حدیث

مجله تحقیقات علوم قرآن و حدیث - دوره 14، شماره 4، زمستان 1396.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.  

مرتبط‌ها

پذیرش FATF تحریمهای فلج کننده در پی دارد

ضربه سپاه به عوامل جنایت تروریستی زاهدان

رهبر معظم انقلاب: لبخند دشمن هم از سر دشمنی است

تحمل مردم و دولت ایران حدی دارد

تهران و مسکو مانع بحران آفرینی کشورهای فرامنطقه‌­ای خواهند شد

اکثر اعضای فراکسیون نمایندگان ولایی استیضاح روحانی را مطلوب نمی‌دانند