ف

زوایای پنهان عدالت اجتماعی

"امانوئل کانت"، اصول عدالت خویش را بر محور به حدّاکثر رساندن آزادی‌های مدنی و سیاسی استوار می‌کند و بر آن است که زمانی جامعه به سامان اجتماعی معقول و مطلوب دست می‌یابد که نه تنها؛ آزادی‌های مدنی و سیاسی افراد آن محترم شمرده شود.

به گزارش دیدبان، از گذشته تاکنون، موضوع "عدالت" یکی از دغدغه‌های اصلی بشر بوده است. انسان‌ها همواره خواستار برابری در ابعاد مختلف زندگی با یکدیگر بوده‌اند و به این جریان، در ادوار مختلف ابعاد متفاوتی افزوده شد که باعث تکامل بیش از پیش عدالت در زندگی بشری و ایجاد زیرمجموعه‌های تخصصی به آن شد.
 
امروزه عدالت از انواع مختلفی برخوردار است که مهم‌ترین و کاربردی‌ترینِ آن عبارتند از: "عدالت اجتماعی" Social justice ، "عدالت اقتصادی" Economic justice ، "عدالت فرهنگی" Cultural Justice که بنا به ضرورت و گستردگی، بحث امروز ما، عدالت اجتماعی و تاثیرات آن بر روند زندگی افراد جامعه است.
 
چرایی عدالت اجتماعی
 
"غلامحسین صدیقی"، پدر علم جامعه شناسی ایران توزیع عدالت در جامعه را یکی از ارکان اصلی استحکام یک حکومت دانسته و آن را سپری در برابر وقوع انقلاب در جوامع بشری معرفی می‌کند.این مهم؛ نشان از ضرورت و اهمیت ویژه‌ی عدالت و توزیع مناسب آن در اجتماع دارد.
 
عموم مردم وقتی منبع قانون را بپذیرند و به عدالت قانون‌گذار اعتماد نمایند، قانون را پذیرفته و به آن عمل می کنند.
 
عدالت در مفهوم عام، به معنای برابری و مساوات است و اگر در جامعه‌ای، عدل و برابری برقرار باشد، یقینا سایه‌ی عدالت اجتماعی بر آن جامعه گسترده خواهد شد. البته نباید برابری و عدالت را در تعریفی یک‌سان گنجاند، چرا که این دو، موضوعاتی نزدیک به هم اما متفاوت‌اند که از منظر اسلام دو مقوله‌ی مجزا قلمداد شده‌اند، در حالی که، در فرهنگ غرب و تعاریف فلاسفه‌ی غربی، برابری و عدالت به‌خصوص در موضوعات مربوط به زنان و مردان، تعاریفی تنگاتنگ و بسیار نزدیک به هم دارند که با فرهنگ ما در تضاد است.
 
عدالت از نگاه "کانت"
 
در این راستا باید اشاره‌ای داشته باشیم به تعریف "امانوئل کانت" از عدالت. از دیدگاه وی، اصول عدالت بر محورِ به حدّاکثر رساندن آزادی‌های مدنی و سیاسی استوار است و زمانی یک جامعه، به سامانِ اجتماعی معقول و مطلوب دست می‌یابد که نه تنها؛ آزادی‌های مدنی و سیاسی افراد آن محترم شمرده شود، بلکه قوانین اساسی جامعه به گونه‌ای ترسیم شوند که این آزادی‌های بیرونی به حدّاکثر برسد.(1)
 
باید توجه داشت که در ایران اسلامی، مهم‌ترین تعریفی که از عدالت اجتماعی به چشم می‌خورد، توازن در توزیع بهره‌مندی افراد از شغل، تحصیل، توزیع ثروت و... است. موضوع مهمی که از ارکان اصلی انقلاب اسلامی محسوب می‌شود. اما این مهم، هرگز آنچنان که انتظار می‌رفت و شایسته بود، جامه‌ی عمل به تن نکرد.
 
عدم اشاعه‌ی عدالت اجتماعی
 
در علم جامعه شناسی، برابری اجتماعی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که همواره مورد توجه جامعه‌ شناسان جهانی بوده است. در این راستا فقر اقتصادی و بی‌کاری، یکی از نشانه‌های اصلی عدم رعایت برابری اجتماعی محسوب می‌شود چرا که بی‌شک اگر عدالت اجتماعی در جامعه‌ای به درستی اجرا شود، اشتغال، تقسیم ثروت ملی، بهره‌مندی از رفاه اجتماعی و... به‌ درستی توزیع شده و شکاف و تفاوت قابل توجهی در میان اقشار مختلف جامعه مشاهده نخواهد شد. به‌طور مثال، همواره در برخی جوامع، به ویژه جهان سومی‌ها، افراد و گروه‌هایی هستند که چند شغل را به خود اختصاص داده‌اند در حالی که برخی دیگر، با داشتن مدارک تخصصی، یا بی‌کار و یا در شغلی نامرتبط با تخصص خود مشغول هستند.
 
عدالت اجتماعی و عدالت اقتصادی، رابطه‌ای تنگانگ با یکدیگر دارند که ایجاد کوچک‌ترین خلل در یکی از این دو مهم، دیگری را تحت‌الشعاع خود قرار خواهد داد. به بیان دیگر در جامعه‌ای که عدالت اجتماعی به‌صورت مطلوب توزیع نشده باشد، یعنی تمامی افراد شامل توزیع شغل نبوده و سهم برابری از منابع ملی ندارد چرا که کفه‌ی اشتغال و میزان بهره‌مندی گروهی خاص بیش از دیگران خواهد شد، در این حالت بی‌شک و تدریجا شکاف طبقاتی میان اقشار مختلف جامعه ایجاد شده و در ادامه‌ی آن؛ عدالت اقتصادی نیز خدشه‌دار خواهد شد.
 
در این راستا، پاره‌ای از چالش‌های ناشی از بی‌عدالتی اجتماعی در جامعه از دیدگاه رهبر معظم انقلاب را می‌توان چنین برشمرد: محرومیت‌های اقتصادی چون فقر و بی‌کاری، معضلات اقتصادی چون گرانی، تورم و کاهش ارزش پول ملی، استفاده نادرست از سرمایه‌ها و منابع، روابط ناسالم میان ثروت و قدرت، عدم تدوین قوانین مناسب و عدم اولویت دادن به امور اقتصادی با اهمیت‌تر در تنظیم سیاست‌ها، زندگی اشرافی برخی مسئولان، فسادهای مالی و اداری، تبعیض، توجه به سفارش‌ها و پارتی بازی، عدم توجه به امور اقتصادی اقشار آسیب‌پذیر، ترجیح بخش دولتی و عمومی بر بخش خصوصی و تعاونی‌ها، نابرابری در استفاده از موقعیت‌ها و اختلاف درآمدها.(2)
 
برابری و مساوات یکی از مفاهیم عدالت است، برابری به معنای این است که انسان با هر ملیت و نژاد و رنگی بتواند در ازای کاری که انجام می‌دهد، حقوقِ برابری در جامعه داشته باشد.ولی سوال اینجاست که آیا در جامعه‌ی ما تفاوت شایستگی‌ها و استعدادهای افراد باعث تفاوتی مشهود با دیگران می‌شود؟ و آیا این تفاوت به معنای نقض عدالت اجتماعی می‌شود؟
 
برای تعادل بخشیدن به قانون، مقرراتی برای استقرار نظم در جامعه وضع می‌شود که اگر عادلانه باشد، قانون‌مندی افراد همچنین قانون گذاران و مجریان قانون نیز در جامعه از روی عدالت می شود. در نتیجه عموم مردم وقتی منبع قانون را بپذیرند و به عدالت قانون‌گذار اعتماد نمایند، قانون را پذیرفته و به آن عمل می کنند.
 
البته در جامعه هر فردی دارای حقی است و تعادل اجتماع وقتی ایجاد می‌شود که این حقوق مراعات شود. بطور مثال احترام به حقوق دیگران و رعایت حق فردی یکی از ارکان مهم عدالت اجتماعی محسوب می‌شود. وقتی در جامعه ای توازن برقرار باشد یعنی امکانات بطور مساوی در میان افراد جامعه تقسیم شود گفته می‌شود در این جامعه عدالت اجتماعی برقرار است.
 
راهکار رفع بی‌عدالتی اجتماعی
 
بی‌شک موضوع چگونگی گسترش عدالت اجتماعی در جامعه، مستلزم برخی برنامه‌ریزی‌ها است. برخی از راهکارهای موثر در این روند؛ قانون‌گذاری و قانون‌گرایی، نظارت اجتماعی و همکاری نهادهای حاکم با متخصصین اقتصادی و کارشناسان جامعه‌شناسی است تا ضمن رصد اوضاع اجتماعی و گزارش‌دهی‌های مدوَن و مستمر، با اختلال‌گران اجتماعی و اقتصادی برخوردی قاطع شود.
منبع : تبیان
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
آخرین اخبار
  • :: برنامه فینال لیگ قهرمانان آسیا مشخص شد
  • :: تاج: حضور بانوان در بازی فینال را بررسی می‌کنیم
  • :: صندلی‌های خالی در اجلاس «داووس صحرا»
  • :: العبادی: در تشکیل دولت دخالت نخواهم کرد
  • :: درس برانکو به مسئولین جمهوری اسلامی
  • :: کامیابی نیا: باید مجسمه برانکو را بسازند
  • :: پرسپولیس، پرافتخارترین تیم ایرانی در لیگ قهرمانان
  • :: برانکو: به آمار باشد، فرانسه هم قهرمان جهان نیست!
  • :: فریرا: بیرانوند در کلاس جهانی است
  • :: 40+30 میلیارد در انتظار فینالیست بدهکار آسیا!
  • :: فینالیست شدن پرسپولیس از منظر فیفا
  • :: سقوط ایران به رده ششم کشتی آزاد جهان
  • :: پیش بینی آینده برنامه نود در صداوسیما
  • :: مشعل آزادی بعد از 44 سال روشن می شود!
  • :: کامیابی نیا و بازی خاطره انگیز با یک دست
  • :: نگران کننده‌ترین مهره السد برای قطری‌ها
  • :: پیدا شدن تکه های از جسد جمال خاشقجی در داخل چاهی در کنسولگری عربستان
  • :: جان بولتون: تحریم‌های ایران بر قیمت نفت تاثیر گذاشته است
  • :: آخرین جزئیات پرونده مرگ دکتر هکی
  • :: هشدار جالب روزنامه قطری به بازیکنان السد
  • :: هشدار آمریکا به روسیه درباره ایران
  • :: عربستان:‌ نمی‌توانیم‌کاهش‌صادرات‌نفت‌ایران‌را‌جبران‌کنیم
  • :: مرکل: قتل خاشقچی وحشیانه بود
  • :: رئیس سیا برای پرونده قتل خاشقچی راهی ترکیه شد
  • :: سریال «ممنوعه» آزاد می‌شود
  • :: الجبیر: مسئولان قتل خاشقجی بازداشت می‌شوند!
  • :: حضور دوباره پلیس‌های زن در ورودی ورزشگاه آزادی
  • :: سؤال از وزیر نیرو در مجلس اعلام وصول شد
  • :: از ارتباط قحطانی و بن‌سلمان با مرگ خاشقچی تا واکاوی بازداشت حریری و دیدارش با ولایتی
  • :: ترامپ: قتل خاشقچی طرحی بود که اشتباه پیش رفت
  • :: رهبر انقلاب در ابتدای جلسه‌ درس خارج فقه: مسؤولان جز در موارد نظامی و امنیتی هیچ رازی را از مردم پنهان نکنند
  • :: ظریف: اروپایی‌ها در CFT با ما همراه بودند/ در مهلت ۴ ماهه FATF باید سازوکار تعیین وبه تصویب برسد
  • :: طعنه قطری‌ها به فراخوان پرسپولیس
  • :: یادداشت: تقویم بدون شنبه
  • :: ترکیب احتمالی پرسپولیس برابر السد
  • :: اعلام تاریخ قرعه‌کشی فصل جدید لیگ قهرمانان آسیا
  • :: شش پرسپولیسی در خطر محرومیت
  • :: آزادی قلعه بی‌نفوذ پرسپولیس؛ ارتش شکست ناپذیر
  • :: بله، من مسوت اوزیل هستم!
  • :: 3 برنز و بدون فینالیست؛ این تیم طلایی نبود!