ف
به مناسبت برگزاری نمایشگاه کتاب(2)؛

روح فروشگاهی در کالبد نمایشگاه کتاب

نمایشگاه کتاب تهران مانند جنینی نارس به واقعیت‏های تلخ و گزنده‌ی نشر و کتاب‌خوانی متصل شده و تعریف هویتی شفاف برای این جنین بدون رشته‌ای که او را به پشت پرده‌ی نشر و کتاب‌خوانی وصل می‏کند، ممکن نیست.

به گزارش دیدبان،بسیاری از تحلیل‏هایی که درباره‌ی نمایشگاه کتاب تهران صورت می‏گیرد و در مقدمه چینی و نتیجه‏گیری سر از بی‌راهه در می‏آورد، از یک غلفت بزرگ رنج می‏برند و در نظر نمی‏گیرند که نمی‏توان هویتی مستقل از واقعیت‏های نشر کشور و وضعیت کتاب و کتاب‌خوانی برای نمایشگاه کتاب تهران تعریف کرد.
 
نمایشگاه کتاب تهران مانند جنینی نارس به واقعیت‏های تلخ و گزنده‌ی نشر و کتاب‌خوانی متصل شده و تعریف هویتی شفاف برای این جنین بدون رشته‌ای که او را به پشت پرده‌ی نشر و کتاب‌خوانی وصل می‏کند، ممکن نیست.
 
نمایشگاه کتاب تهران را نمی‏توان جزیره‏ای دور افتاده از چالش‏های عرصه‌ی کتاب دانست، وقتی حتی ناشران معتبر ما در طول سال خروش چندان مناسبی ندارند نباید به آن‌ها حق داد به نمایشگاه کتاب تهران به چشم یک فروشگاه بزرگ نگاه کنند و در صدد رفع و جبران بخشی از کمبودهای مالی‏شان باشند؟
 
اما از طرف دیگر آیا این خواست، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را هر سال به عقب نشینی بیش‌تر و بازگذاشتن دست کاسب‏کارانی که با نقاب و لباس یک انتشارات درنمایشگاه حاضر می‏شوند و فله‏ای کتاب می‏فروشند، وادار نمی‏کند؟ کتاب‏هایی که هیچ ارزش علمی، دینی، ادبی و هنری ندارند. با این وضعیت اگر کسی می‏خواهد کمی غبار روزمرگی و آمارسازی‏ها را بتکاند و برای به سامان کردن نمایشگاه کتاب تهران آستین‏ها را بالا بزند و جراحی بزرگی در این حوزه صورت دهد به ظاهر چاره‏ای ندارد جز آن که اول از همه دنبال اصلاح پشت صحنه‌ی این نمایشگاه که همان واقعیت‏های تلخ نشر و کتاب‌خوانی است، باشد.
 
نمایشگاه کتاب تهران گرفتار عملکردسازی و جداول اعداد
 
امروز، بیماری فراگیر آمارسازی و اتکای بیش از حد به پارامترهای کمی و اشتیاق وافر میدان به عملکردسازی در قالب جداولی با اعداد درشت‏تر دامن نمایشگاه کتاب تهران را نیز گرفته است. اگر نمایشگاه کتاب تهران را بزرگ‌ترین رخداد فرهنگی کشور در حوزه‌ی کتاب بدانیم که به ظاهر هم این‌گونه است طبیعتاً متن و حاشیه‏های این نمایشگاه باید در خدمت تأثیرگذاری بر میزان مطالعه و بهبود وضعیت کتاب‌خوانی باشد.
 
آیا تاکنون ارزیابی‏هایی در این خصوص صورت گرفته، یا نه همه‌ی حواس‌‏ها معطوف به تعداد بازدیدکنندگان و آمار غرفه‏های شرکت کننده بوده است؟
 
آیا مسؤولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از تجارت، چالش‏ها و انتقادهای دور پیشین نمایشگاه برای اصلاح رویه‏ها در دور بعدی نمایشگاه استفاده می‏کنند یا این که مدیر بعدی مثل بسیاری از مدیران سایر بخش‏ها ترجیح می‏دهد دوباره چرخ را اختراع کند؟
 
آیا آسیب شناسی نمایشگاه‏های کتاب در دستور کار مسؤولان و مدیران فرهنگی از جمله وزارت ارشاد قرار دارد؟ اگر این‏گونه است چرا بازتابی از نتایج این آسیب شناسی‏ها حداقل در رسانه‏ها دیده نمی‏شود.
 
قرار بود نمایشگاه باشد
 
اگرچه در تمامی دوره‏های برگزاری نمایشگاه کتاب تهران از عنوان «نمایشگاه» و نه «فروشگاه» یا «هایپرمارکت» و «سوپر مارکت» استفاده شده اما به اذعان بسیاری از کارشناسان و اهالی کتاب کارکرد نمایشگاهی این رخداد فرهنگی با چارچوب‏های تعریف شده برای یک نمایشگاه کتاب فاصله‌ی زیادی دارد. برنامه‏های نمایشگاه کتاب تهران در تمامی دوره‌های برگزاری آن به گونه‏ای طراحی و ارایه شده که در عمل وجه‌ی فروشگاهی آن را برجسته، کرده است.
 
گو این که در سال‏های گذشته تلاش شد با برگزاری نشست‏های پراکنده‏ای در حوزه‌ی کتاب و دعوت از اهالی قلم و فعالان نشر این گونه وانمود شود که «ما در حال برگزاری نمایشگاه هستیم» مثال دیگر اختصاص غرفه‏هایی به کتاب‏های خارجی و نه حضور واقعی ناشران خارجی است، تا صرفاً عنوان بین‏المللی بر پیشانی نمایشگاه کتاب تهران بنشیند اما با این همه چه کسی که نداند وزن، اعتبار و اقبال به این برنامه‏ها در برابر آن وجه‌ی فروشگاهی چه‌قدر کم مایه و کم اثر بوده است البته متولیان برگزاری نمایشگاه هم هیچ ابایی ندارند از این که اعلام کنند چه اشکالی دارد نمایشگاه کتاب تهران، فروشگاه هم باشد و درست‏تر این است که بگویند بد نیست فروشگاه کتاب تهران کمی هم حالت نمایشگاهی داشته باشد.
 
نمایشگاه 24 ساله شد اما از بلوغ، خبری نیست
 
هم‌چنان که گفته شد، نمایشگاه کتاب تهران به تنهایی وزن تمامی نابسامانی‏های عرصه‌ی کتاب را به دوش می‏کشد پس بی‏انصافی است که شلاق نقد را صرفاً بر گرده‌ی نمایشگاه فرود بیاوریم. این که چرا نمایشگاه کتاب تهران امروز به سن 24 سالگی‏اش رسیده اما از بلوغ خبری نیست را نه صرفاً در نمایشگاه بلکه در پشت صحنه‌ی آن باید جست‌وجو کرد البته پشت صحنه‌ی نمایشگاه کتاب تهران تقریباً مانند تمامی پشت صحنه‌ها چندان زیبا، منظم و بر اساس قاعده نیست.
 
مجال گفت‏وگو بماند برای نمایشگاه کتاب فرانکفورت
 
چندی پیش با یکی از ناشران ایرانی صحبت می‏کردم، این ناشر در خلال صحبت‏هایمان به موضوعی اشاره کرد که هم وجه‌ی کمیک داشت و هم به شدت تراژدیک، درست مثل نمایشگاه کتاب که کالبد آن نمایشگاهی است اما روح فروشگاهی در آن جریان دارد.
 
این ناشر می‏گفت باور می‏کنید ما ناشران ایرانی از بس در نمایشگاه کتاب تهران سرمان به فروش کتاب گرم است، فرصتی برای نشست با هم و تبادل تجربیات نداریم، وقتی از او پرسیدم پس شما ناشران کجا هم‌دیگر را می‏بینید و یک دل سیر با هم حرف می‏زنید گفت: «نمایشگاه کتاب فرانکفورت و بولونیا»، آن‏جا تا دلتان بخواهد سرمان خلوت است.*
 
حسن فرامرزی: کارشناس مسایل فرهنگی-اجتماعی

پایگاه برهان

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
آخرین اخبار
  • :: فردوسی پور گزارشگر فوتبال پرسپولیس و السد
  • :: نامه تند فدراسیون جهانی جودو به ایران
  • :: کل مطالبات گندمکاران امروز واریز می‌شود
  • :: از «آلکسا محوری» تا «هشتگ محوری»؛ رسانه در لبه تاریکی
  • :: در مهران و ایلام چه خبر است ؟ / با موکب داران و برپا کنندگان ایستگاه های صلواتی برخورد می شود!!
  • :: حضور بانوان در ورزشگاه‌ها در مسابقات باشگاهی کاملا منتفی است
  • :: عذرخواهی رسمی فدراسیون فوتبال از برزیل
  • :: قانون ترامپ علیه تیم ملی وکی روش!
  • :: رقص نوجوانان ایرانی با BTS کره‌ای
  • :: وزارت کشور: مرزبانان ربوده‌شده در سلامت کاملند
  • :: مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از آرتروز زانو
  • :: ناکامی اوپک در تامین بازار نفت پس از تحریم ایران
  • :: ژاوی: هنوز به پنالتی علیپور بدبینم
  • :: تسلیت بن سلمان به خانواده خاشقچی!
  • :: اروپا دیگر با سایر قاره‌ها بازی دوستانه ندارد!
  • :: بمب جدید خبری در ماجرای قتل خاشقچی توسط یک روزنامه ترک منفجر شد؛
  • :: برانکو در جایگاهی که انتظارش را داشت
  • :: بیرانوند: به پرسپولیس مدیونم و خوشحالم که ماندم
  • :: جزئیات تماس بن سلمان با کوشنر پس از مرگ خاشقچی
  • :: اتهام افساد فی‌الارض برای ۵ متهم پرونده جاسوسان محیط‌ زیستی
  • :: سناتور آمریکایی: بن سلمان باید برود
  • :: عربستان از شورای حقوق بشر اخراج شود
  • :: سناتور آمریکایی خواستار اخراج سفیر عربستان شد
  • :: گفتگوی اردوغان و ترامپ درباره پرونده خاشقجی
  • :: رویارویی دوستانه ایران و قطر پیش از جام ملت‌ها
  • :: جلسه محرمانه مجلس با ظریف و عراقچی
  • :: متن کامل بیانیه پایانی نشست اکتبرFATF درباره ایران
  • :: مواد غذایی مبارز ، آماده جنگ با سرطان
  • :: برانکو: اگر پرسپولیس قهرمان شود سبیل می‌گذارم !
  • :: واکنش دژاگه به حضور بانوان در استادیوم
  • :: طرح جنجالی در مجلس متوقف شد
  • :: «حسین انتظامی» رئیس سازمان سینمایی می‌شود
  • :: احتمال تغییر سهم قطعی معدل در کنکور ۹۸
  • :: آغاز ممنوعیت فروش پوشاک خارجی و برند
  • :: برنامه اندرویدی که در سفر اربعین باید همراه داشته باشید
  • :: اهالی رسانه از تجربیات اربعینی خود گفتند/ یامین‌پور: باید مقابل دشمنان هویت اربعینی بایستیم
  • :: روزهای طلایی پیش روی استقلال
  • :: نباید چیزی در آزادی تمام شود و فینال را می‌خواهیم
  • :: فرار پرسپولیسی ها از پارچه سفید برانکو
  • :: ماهینی به امید فینال، فینال را از دست داد