دیدبان
حسین عبداللهی‌فر

مصرف کالای ایرانی نیازمند تولید فکر ایرانی

مصرف کالای ایرانی نیازمند تولید فکر ایرانی

به گزارش دیدبان، اگر چرخش اقتصاد کشور در گرو رونق کسب و کار است، اگر بیکاری جوانان ریشه حل بسیاری از معضلات اجتماعی و فرهنگی است، اگر اشتغال جوانان منوط به حمایت از کالای ایرانی است، باید مردم، دولت و صاحبان خرد و قلم به صورت هماهنگ شده نقش خود در اضلاع این مثلث به خوبی ایفاء کنند.

دولت به عنوان مهم‌ترین ضلع، نقش تسهیل کننده، حامی و رفع کننده موانع مادی و اقتصادی را به عهده دارد. مردم به مثابه بزرگترین عامل بیشترین نقش را دارند چراکه هم می‌توانند در تولید کالای ایرانی با کیفیت سهم داشته باشند و هم به عنوان مصرف کننده دارای سهم بسیار بالایی هستند.

اما در ضلع سوم که خواص، نخبگان و فرهیختگان و اصحاب فکر و قلم قرار دارند می‌توانند در برداشتن موانع روانی، اجتماعی و مهم‌تر از موانع فرهنگی مصرف کالای ایرانی، ایفای نقش کنند که در یک کلمه عبارت است از «تولید فکر و اندیشه ایرانی» به عنوان مانع اصلی رویکرد مردم به محصول خودی. مانعی که کمتر دیده شده و یا مورد توجه قرار گرفته است.

چراکه تاکنون در باب علل و عوامل عدم اقبال فراگیر و ماندگار به کالاهای ساخت داخل کارشناسان اقتصادی به مسائلی مانند کیفیت مناسب، قیمت متناسب با ارزش واقعی، ناتوانی در رقابت به علت بالابودن هزینه‌های ساخت، مواد اولیه نامناسب و ... اشاره کرده اند.

جامعه شناسان و روانشناسان نیز به موضوعاتی از قبیل سبک زندگی، شکاف طبقاتی، فاصله نسل‌ها، مدگرایی، فخرفروشی، چشم و هم چشمی ها و... اشاره می کنند. این درحالی است که مهمترین علل عدم توجه به محصولات ساخت ایران ریشه در مسائل فرهنگی داشته و دارد.

نمی¬شود از خوراک فکری غربی استفاده کرد، اندیشه‌های لیبرالی داشت، داده‌های اطلاعاتی را از رسانه‌های آنطرف آبی گرفت، به سبک اروپایی زندگی کرد. آنگاه ایرانی فکر کرد و اندیشه بومی تولید کرد. مصرف فکر ایرانی زمانی ممکن می‌شود که در زمینه تولید آن موفق باشیم.

همانطور که توفیق در تولید کالای ایرانی منوط به تولید تفکر و خلاقیت ایرانی است، هر گونه مصرف کالای ایرانی نیز در استفاده از تفکر بومی و خودی است.

 اندیشه داخلی و فرهنگ بومی این سرزمین است که ما را به سمت استقلال، ایستادن روی پای خود و خوردن از دسترنج خویش سوق می‌دهد.

در حالیکه آموزه‌های فرهنگ غربی و مبانی لیبرال به جهتی کاملا معکوس سوق می‌دهد؛ مکتبی که بر فردگرایی مطلق، اصالت سود و لذت تاکید داشته و می‌گوید: شخصیت و موقعیت اجتماعی هر کسی به میزان درآمد و نفع شخصی و لذت فردی او از دنیا بستگی دارد، مشخص است که در سبک زندگی بر مصرف هر چه بهتر و بیشتر،  منفعت طلبی بی حد و حصر، مدگرایی، ظاهرآرایی، برتری جویی، فخر فروشی توصیه می‌کند.

در بوم زیست جهانی حتی تشکیل خانواده و بچه دار شدن با فردگرایی تعارض دارد چراکه داشتن زن و فرزند نوعی تعهد به دیگران و مقید کردن فرد تلقی می‌شود.

با چنین رویکردی به دنیا و دیگران، آیا استقلال خواهی، وطن دوستی، کمک به هموطن، تقید به فرهنگ بومی مفهومی دارد که استفاده از کالای خودی ارزش به حساب آید؟ حال آنکه در آموزه‌های اسلامی، سبک زندگی و نگاه دیگری تولید می‌شود.

کلمه دنیا و مشتقات آن 382  بار در قرآن کریم مورد اشاره قرار گرفته که در تمامی آن‌ها، دنیاطلبی ودنیاپرستی مذمت شده و اساسا دنیا را از آن جهت دنیا، دنی و دون نامید است که آن را فاقد ارزش ذاتی معرفی کند.

براساس سیره نبوی دنیا گذرگاهی برای رسیدن به منزلگاه آخرت است. در فرهنگ علوی و فاطمی مالک هستی خداست و آنچه در اختیار آدمی قرار می‌گیرد امانت است که در باره نحوه استفاده از آن مورد سوال قرار خواهد گرفت.

لذا فلسفه استفاده از دنیا و آنچه در آنست «رفع نیاز» است و بهره آدمی از دنیا به همان مقداری است که می‌خورد و می‌پوشد.
چنانچه امیرمومنان امام علی (علیه السلام) خطاب به فرزندان آدم می فرماید: «اگر از دنیا بقدر کفایتت بخواهی اندکی از دنیا تو را کفایت می¬کند و اگر بیش از کفایتت بخواهی همه دنیا هم تو را بس نباشد.» (اصول کافی، ج دو، ص 138)

در پرتو چنین دیدگاهی به دنیا، صرفه جویی، قناعت، خوداتکایی، ساده زیستی و... ارزش هستند و مصرف زدگی، تجمل گرایی، اشرافی گری، دنیاطلبی، برند پوشی و وابستگی به اجانبو ... ضد ارزش.

چنانچه ارزش های واقعی در جامعه ایرانی حاکم شود از محصولات ایرانی نیز استقبال خواهد شد. بنابراین مصرف کالای ایرانی نیازمند تحول در فکر و اندیشه حاکم بر جامعه  ایرانی است و تا زمانی که تولید و مصرف تفکر ایرانی رواج نیابد استفاده از کالای ایرانی هم افتخار نخواهد شد.

پایگاه بصیرت

مرتبط‌ها

ابعاد فتنه احتمالی 98

دیگه چه خبر از آپارات؟

مناظره سیاسی؛ میدان شفافیت یا عرصه سیاه نمایی؟

مرگ تدریجی یک رویا

رهبری چه نیست؟

از لنگه کفش احساسی تا محفل بهایی فائزه