ف
محمدجواد توکلی ‏

پژوهشی در تعیین حدود و مرزهای مبانی معرفت‌شناختی اقتصاد اسلامی

در این مقاله، با استفاده از روش تحلیلی به بررسی حدود و مرزهای مبانی معرفت‌شناختی اقتصاد اسلامی و طرح مبانی قابل ارائه می‌پردازیم .

به گزارش دیدبان،چکیده

معرفت‌شناسی اقتصاد اسلامی می‌باید به طور عمده به چهار سؤال به هم پیوسته در مورد چیستی، شرایط حصول، منابع و اعتبار شناخت‌های اقتصاد اسلامی پاسخ دهد. پاسخ به این سؤال‌ها حدود و مرزهای مبانی معرفت شناختی اقتصاد اسلامی را شکل می‌دهد. اقتصاددانان مسلمان تلاش چندانی جهت روشن‌نمودن این حدود و همچنین تبیین مبانی معرفت‌شناختی اقتصاد اسلامی انجام نداده‌اند. حتی تفکیک میان مذهب و علم اقتصاد اسلامی در حوزه چیستی معرفت اقتصاد اسلامی نیز با ابهاماتی روبرو است. در این مقاله، با استفاده از روش تحلیلی به بررسی حدود و مرزهای مبانی معرفت‌شناختی اقتصاد اسلامی و طرح مبانی قابل ارائه می‌پردازیم . بنا به فرضیه تحقیق، مبانی معرفت‌شناختی اقتصاد اسلامی حداقل به هشت حوزه ماهیت معرفت اقتصاد اسلامی، هویت ارزشی آن، ملاک اسلامی بودن، خصایص ساختاری شناخت‌ها، نسبت با نام‌گرایی، منابع شناخت و نسبت شناخت‌ها با واقعیت تعلق دارند. بنا به یافته‌های تحقیق، شناخت‌ها در اقتصاد اسلامی هویتی ترکیبی دارند، ارزش‌بار بوده و اسلامی‌بودن گزاره‌های علمی آن وابسته به گزاره‌های مذهب اقتصادی اسلام است. بر این اساس، شکل‌گیری مذهب اقتصادی اسلام شرط خارجی ندارد؛ ولی تحقق علم اقتصاد اسلامی وابسته به تحقق (عملی/فرضی)ساختارهای نهادی مذهب اقتصادی اسلام در جامعه است. دستیابی به شبکه‌ گزاره‌های اقتصاد اسلامی وابسته به استفاده از هر سه منبع عقل، حس و وحی منقول است. و بالاخره، اقتصاد اسلامی از حیث صدق و توجیه به ترتیب مبتنی بر واقع‌گرایی اصلاحی و مبناگروی می‌باشد. مبانی معرفت‌شناختی مزبور هم روش‌شناسی اقتصاد اسلامی و هم محتوای نظریات اقتصاد اسلامی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: معرفت‌شناسی، اقتصاد، اقتصاد اسلامی، مبانی معرفت‌شناختی.

نویسنده:

محمدجواد توکلی / استادیار گروه اقتصاد مؤسسه  آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره

دو فصلنامه معرفت اقتصاد اسلامی - سال هشتم، شماره 1، پاییز و زمستان 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

 

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
آخرین اخبار
  • :: تبیین نقش آموزش مبتنی بر تعلیم و تربیت اسلامی در پیشگیری از آسیب های فردی-روانی فضای سایبری
  • :: نگاه عارفانه شیخ علاءالدوله سمنانی به جامعه
  • :: نشانه شناختی جایگزینی واج و تأثیر آن در ایفای معنا در متون تفسیری
  • :: اصلاح طلبان،طالبان عدول از آرمان فلسطین
  • :: بررسی جامعه‌شناختی نقش رسانه‌های جمعی در جامعه‌پذیری زیست‌محیطی نوجوانان
  • :: منابع مالی حکومت اسلامی
  • :: سه رویکرد در باب خودکفایی
  • :: رهیافت‌های تحقق منافع امنیت ملّی جمهوری اسلامی در محیط رقابت خارجی با حضور جریان تکفیری با تأکید بر دیدگاه مقام معظم رهبری
  • :: نقش فطرت در معناداری زندگی
  • :: تحلیل جامعه‌شناختی جرائم سایبری
  • :: ابرقدرتی به نام شاه؟
  • :: تهدیدات امنیتی بیوتروریسم و راه‌های مقابله با آن با رویکرد پدافند غیرعامل
  • :: پیامدهای حرکت جوهری در تحول وجودی انسان
  • :: نتانیاهو در هند دست به دامان بالیوود می‌شود
  • :: لایحه بودجه برای هزینه های دولت یا هدایت اقتصاد
  • :: مبانی الگوی اجتماعی سنجش دین‌داری در ایران
  • :: شاه‌کلید شکل‌گیری اقتصاد پاک
  • :: بازکاوی جایگاه منطقه الفراغ در نظام سازی فقهی با تأکید بر آراء شهید صدر
  • :: راهبرد متعالی در مدیریت حل اختلاف
  • :: ارائه الگوی رفتار اشتراک دانش متخصصان ایرانی در فضای مجازی
  • :: موسیقی قرآن در فرآیند ترکیب و آرایش معطوف به معنای واژگان
  • :: تأثیر زیارت بر ابعاد مثبت و منفی احساس تنهایی دانشجویان
  • :: معنای لغوی واژه نقد/ امر اهل بیت نقدپذیر نیست
  • :: رسانه هایی که کارگزار هجمه علیه ارزش های جامعه خویش اند
  • :: بازشناسی مفهوم دفاع مشروع در قانون جدید مجازات اسلامی
  • :: رویکردی تربیتی به کارکردهای پرسش از منظر قرآن کریم
  • :: پولشویی؛ یکی از تبعات نواقص بزرگ قانون چک
  • :: اعاده حیثیت سیاسی ترامپ با تعیین ضرب الأجل سه ماهه علیه برجام
  • :: سرعت زیاد قطار جمعیتی ایران به مقصد پیری
  • :: اهداف عربستان از خرید سامانه دفاعی گنبد آهنین
  • :: بازی ترامپ و برجام
  • :: رهبر انقلاب حادثه جان باختن کارکنان کشتی نفت‌کش را تسلیت گفتند
  • :: ترامپ و بازیچه ای به نام «لغو تحریم ها»
  • :: «نشست سوچی» تحت الشعاع بی‌مسئولیتی سازمان ملل و تحرکات مشکوک ترکیه
  • :: اصول حاکم بر اعتباری‌سنجی در مدیریت‌ ریسک‌‌اعتباری بانکداری ‌اسلامی از نگاه قرآن
  • :: پیش بینی افکارخودکشی بر اساس نگرش مذهبی و توکل به خدا
  • :: تطبیق شاخص های اخلاق پروتستانی با آموزه های شیعه