دیدبان
عبدالحمید معرفی محمدی ‏

اقتصاد اسلامی: حکمت نظری یا حکمت عملی؟

اقتصاد اسلامی: حکمت نظری یا حکمت عملی؟

 

به گزارش دیدبان،چکیده

فاصله گرفتن علم اقتصاد متعارف از حکمت عملی و تمرکز بر حکمت نظری موجب گسست اخلاق از عقلانیت و همچنین غلبه عقلانیت ابزاری در نظریه‌های اقتصادی شده است. تصمیم در مورد تعلق اقتصاد اسلامی به حکمت نظری یا عملی می‌تواند نتایج قابل توجهی در زمینه تبیین رابطه بین اخلاق و عقلانیت در نظریات اقتصاد اسلامی و همچنین تعریف مفهوم عقلانیت اقتصادی داشته باشد. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی به بررسی تعلق اقتصاد اسلامی به حکمت نظری یا عملی و نتایج آن در حوزه عقلانیت اقتصادی و رابطه آن با اخلاق می‌پردازیم. بر اساس یافته‌های تحقیق،غلبه سوبژکتیویسم دکارت و هیوم در حوزه معرفت شناسی و اخلاق دوران مدرن، باعث کنارگذاشتن نگاه ارسطویی به علم و عمل گردید. تغییر در تحلیل نسبت علم و عمل موجب تغییر در تعریف علم اقتصاد و گسترش رویکرد عقلانیت ابزاری در اقتصاد نئوکلاسیکی شد. بنا به فرضیه مقاله، با توجه به پیشینه مفهوم حکمت و عقل در سنت فلسفه اسلامی، اقتصاد اسلامی با توجه به ماهیت اخلاقی‌اش بهتر است مفهومی از عقلانیت(عقل عملی) را مبنا قرار دهد که مبتنی بر حکمت عملی ارسطو باشد. در این نوع عقل عملی، عقلانیت به پیگیری مطلوبیت یا منفعت شخصی تقلیل نمی یابد، بلکه به معنای تحقق فضایل در جهت سعادت انسان است. این برداشت از عقلانیت مستلزم توجه به ارزش‌های اخلاقی بوده و به عقل ابزاری تقلیل نمی‌یابد.

کلیدواژه‌ها:اقتصاد اسلامی،اقتصاد نئوکلاسیکی،عقلانیت، حکمت عملی، حکمت نظری.

نویسنده:

عبدالحمید معرفی محمدی / استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان

دو فصلنامه معرفت اقتصاد اسلامی - سال هشتم، شماره 1، پاییز و زمستان 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

 

مرتبط‌ها

طرح تکریم حجاب؛ آغازی از نو

تأملی پیرامون ایده جوان‌گرایی

اشاعه فحشا در آپارات؟

علّت عُمر کوتاه وُزرای ارشاد چیست؟

مرجع تقلیدی که ۱۰۰ ساله شد

آزادی 22 هزار زندانی