ف
محمود احمدی

نقدی بر رویکرد انقباضی دولت در پایه پولی

در میان مسایل اقتصادی کشور معضل نظام بانکی یکی از اولویت های مورد تاکید دولت بوده است. به طور مثال آقای دکتر نیلی بالا بودن نرخ سود بانکی را یکی از مشکلات اصلی و مانعی برای گشایش اقتصادی می دانند. در بیان علت آن نیز مساله تنگنای مالی بانک ها را دلیلی برای بالابودن نرخ سود عنوان نموده اند.

به گزارش دیدبان،قبل از ارایه راه حل برای یک مساله، لازم است صورت آن به خوبی درک شود طوریکه اگر در قدم اول ، مشکل و معضل آن طور که هست فهم نشود نمی توان پاسخی درخور برای آن یافت. مسایل اقتصادی کشور و تداوم رکود در بخش های مختلف مسلما منجر به اتخاذ سیاستهایی از جانب دولت برای رفع آنها شده و خواهد شد. با توجه به اظهارات مقامات اقتصادی دولت و مشاورینشان می توان رویکرد انقباضی نسبت به پایه پولی و عدم افزایش آنرا یکی از خطوط قرمز دولت یازدهم و دوازدهم دانست.

در میان مسایل اقتصادی کشور معضل نظام بانکی یکی از اولویت های مورد تاکید دولت بوده است. به طور مثال آقای دکتر نیلی بالا بودن نرخ سود بانکی را یکی از مشکلات اصلی و مانعی برای گشایش اقتصادی می دانند. در بیان علت آن نیز مساله تنگنای مالی بانک ها را دلیلی برای بالابودن نرخ سود عنوان نموده اند. ایشان در تشریح تنگنای مالی بانک ها عدم وصول مطالبات معوق از بخش خصوصی و دولت در کنار نقد نشدن  دارایی‌های بانک‌ها را از اصلی ترین دلایل می دانند. برای روشن شدن موضوع لازم است نگاهی به مکانیزم نظام بانکی داشته باشیم.

مردم و بنگاهها در سطح جامعه زمانی که در تنگنای مالی قرار می گیرند یا باید از ذخایر مالی خود استفاده نمایند و یا در صورتیکه ذخایری برای آنها وجود نداشته باشد با استقراض از مردم و بنگاههای دیگر و یا با استقراض و وام گیری از بانکها به تسویه بدهی های خود بپردازند. در سطحی بالاتر بانکها نیز چنین وضعیتی دارند. آنها نیز هنگامیکه در تنگنای مالی قرار می گیرند لاجرم باید یا با جذب سپرده ها یا  از ذخایر خود نزد بانک مرکزی استفاده کنند و در صورت عدم پاسخگویی ذخایرشان یا باید از بانکهای دیگر استقراض کنند و یا از بانک مرکزی. طبیعی است استقراض از بانکهای دیگر و بانک مرکزی به دلیل وجود نرخ سود با وجود ذخایر خودشان نزد بانک مرکزی، مقرون به صرفه نخواهد بود. روند جذب سپرده نیز وابسته به سودی است که به سپرده تعلق می گیرد. هر بانکی سود بیشتری برای سپرده ها بپردازد مشتریان بیشتری خواهد داشت. مشخص است مساله تنگنای مالی بانکها الزاما باید به دسترسی آنها به ذخایرشان نزد بانک مرکزی مرتبط باشد.

منبع: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

 

نمودار فوق بیانگر این واقعیت است که حجم ذخایر اضافی بانکها نسبت به نقدینگی موجود در کشور روندی نزولی داشته و در سال 93 و 94 کاهش شدیدی را تجربه نموده است. در این وضعیت بانکها برای تامین نقدینگی لازم خود مجبور به رقابت برای جذب سپرده می شوند و این عاملی است برای مسابقه بانکها در نرخ سود سپرده ها. بانک ها با تلاش برای رعایت نرخ ذخیره قانونی خود نزد بانک مرکزی درصدد جذب سپرده بیشتر و به تبع آن اعطای وام بیشتر برای کسب بهره بیشتر خواهند بود. نرخ ذخیره قانونی این امکان را به بانکها می دهد تا چند برابر ذخیره قانونی خود نسبت به اعطای تسهیلات اقدام کنند. آنها با دریافت بهره وام، سود سپرده های جذب شده را می پردازند و مابه التفاوت آنرا به عنوان سود برای خود اخذ می کنند. تامین سود سپرده ها با وجود معوقات بانکی و منجمد شدن داراییهای بانکی، منجر به مسابقه جذب سپرده برای بدست آوردن ذخایر سایر بانکها می شود. این امر موجب می شود ذخیره قانونی آنها در تنگنا قرار گرفته و منجر به استقراض بین بانکی و اعطای تسهیلات بیشتر و متعاقب آن خلق پول بانکی می شود. ادامه این روند در نهایت منجر به استقراض از بانک مرکزی خواهد شد. درواقع در تمام مراحل این پروسه، شاهد خلق پول جدید به واسطه جذب ذخایر و وام دهی چندبرابر بانکها طبق ذخایر جذب شده هستیم. با سیاست انقباضی بانک مرکزی در عدم افزایش پایه پولی جهت تامین کسری بانکها، رقابت شدیدتری بین بانکها رخ داده و بانک ها وارد دور باطل بالابردن سود و افزایش نقدینگی از طریق استقراض بین بانکی می شوند. در حالیکه اگر بانک مرکزی با سیاست هدایت نقدینگی از طریق افزایش پایه پولی منجر به تامین کسری بانکها شود سه هدف زیر توامان محقق خواهد شد.

اول آنکه رقابت برای جذب سپرده و نرخ بالای سود که عاملی برای رکود اقتصادی و تولید است متوقف خواهد شد.

دوم آنکه خلق پول انجام شده و به دنبال آن افزایش نقدینگی به صورت فعالانه به سمت تولید و آنچه دولت بخواهد هدایت می شود. باید به این نکته توجه نمود که افزایش نقدینگی از مرز 1300 میلیارد تومان گذشته درحالیکه در ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم رقمی در حدود 480 هزار میلیارد تومان  بود. در واقع نقدینگی به طور چشمگیری افزایش یافته اما تغییر چندانی در وضعیت رونق اقتصادی به وجود نیاورده و این به دلیل سیاست منفعلانه بانک مرکزی و عنان خلق پولی است که به دست بانکها افتاده و به سمت تولید و اشتغال هدایت نمی شود.

و سوم آنکه زمانیکه نقدینگی هدایت شده وارد عرصه واقعی اقتصاد و تولید شده و روند افزایش کاذب نرخ سود را به روندی کاهنده تبدیل کند نقدینگی قفل شده در بانک ها به تدریج وارد عرصه اقتصاد شده و بازار را از ناحیه تقاضا تحریک خواهد نمود و به تبع آن ، زمینه ای برای رونق اقتصادی فراهم می گردد.

 

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
آخرین اخبار
  • :: وزارت اطلاعات باید صد در صد انقلابی بماند
  • :: آزادسازی کامل غوطه شرقی یک روز پس از حمله موشکی
  • :: قبل از خداحافظی با تلگرام این کارها را انجام دهید
  • :: اعتراف بزرگ «پمپئو» به دروغ هسته‌ای ۱۲ساله
  • :: ساختار نظارت بانکی در کشورهای جهان چگونه است؟
  • :: مصائب یک الگو
  • :: از صربستان به سوریه: چگونه آمریکا سازمان ملل را جایگزین پلیس جهانی کرد؟
  • :: نشست اتحادیه عرب در ظهران، پایان یک رویا
  • :: آمریکا به دنبال ایجاد نیروی نظامی عربی در سوریه!
  • :: تداوم تجاوزگری‌ها در سوریه در سایه انفعال اتحادیه عرب
  • :: برجام بدون آمریکا
  • :: از قدیم به برادران هزاره افغانستان نگاه ستایشگرانه داشته‌ام
  • :: رژه روز ارتش/ ۲۹ فروردین۹۷+گزارش تصویری
  • :: توقف فعالیت دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب در تلگرام
  • :: برای قدرت دفاعی هر سلاحی نیاز داشته باشیم تولید می‌کنیم
  • :: ما چقدر در مشکلات اقتصادی کشور مقصریم؟
  • :: شکایت نمایندگان مجلس از رئیس جمهور و وزیر اقتصاد
  • :: مرتضوی بهانه و کینه‌‌ورزی نشانه است !
  • :: نگاه رهبر انقلاب در حمایت از تولید ملی چیست؛
  • :: مأموریت غیر ممکن
  • :: پیچ تاریخی، معبری به تمدن باشکوه اسلامی
  • :: مخاطب اصلی عملیات امروز دمشق که بود
  • :: وخامت وضعیت حقوق بشری در بحرین با نقش‌آفرینی آمریکا و انگلیس
  • :: شیمیایی بهانه است؛ اصل دمشق نشانه است!
  • :: از صربستان به سوریه: چگونه آمریکا سازمان ملل را جایگزین پلیس جهانی کرد؟
  • :: به مردم شیوه اعتراض را بیاموزیم
  • :: تولیدکنندگان کیفیت تولیدات خود را افزایش دهند
  • :: زعمای حوزه سخنان تفرقه انگیز و خلاف وحدت نزنند
  • :: برگزاری هشتمین دورهمی فعالان نرم افزارهای مذهبی +لینک ثبت‌نام
  • :: چرا اسحاق جهانگیری در مدیریت تهران هم موفق نخواهد بود؟
  • :: تصفیه رادیکالیسم
  • :: هفت نکته درباره ترقه بازی نمادین غرب در سوریه
  • :: آشنایی با مرکز هدف‌گیری تامین مالی تروریسم (TFTC)
  • :: وقتی اراده ای برای حرکت نیست...
  • :: خشم غربی ها از آزادی غوطه شرقی دمشق
  • :: کوه جنگ ترامپ موش زایید!
  • :: مخاطب اصلی عملیات امروز دمشق که بود
  • :: انواع تهمت‌ها به پیام‌رسان داخلی زده شد
  • :: افتتاح نخستین کلینیک سلامت ذهن فضای مجازی
  • :: بنیان گذاران چپ و عضویت در نیروهای مسلح
  • :: کانال فرار به اندازه شبکه نفوذ مهم است!
  • :: مدیریت بسیج از افتخارات سپاه پاسداران است