ف
یادداشت/سید ناصر نعمتی

قدرت سیاسی رسانه های اجتماعی

آنچه امروز در نمای کلی تر آن، به نام قدرت سایبری شناخته می شود، در رسانه های اجتماعی نمودی دموکراتیک تر از خود به نمایش گذاشته و برخی اتفاقات در یک سال گذشته ثابت می کند در فرآیندهای قدرت این ابزار جدی تر به کار گرفته خواهد شد.

به گزارش دیدبان، رویدادهای سال 2016 درس های تازه ای برای کنشگران حوزه قدرت داشت. شبکه های اجتماعی که تا دیروز ماهیت سرگرم کننده آن ها مورد توجه بود و منتقدان اجتماعی از کارکردهای تخدیری (یا غفلت آور) آن به ما برای ملت ها سخن می گفتند، امروز و به خصوص در سالی که گذشت، چنان نقشی در فرآیندهای قدرت در جهان بازی می کند که کمتر کسی انتظار آن را داشت.

حالا شاید می توان دقیق تر از قدرت سایبری سخن گفت چرا که شبکه های اجتماعی و نقش آفرینی کاربران و مخاطبان در آن، بدلی از دموکراسی در فضای مجازی را بازنمایی می کند، هرچند عده ای این پدیده را در برخی ساحت ها، دموکراسی هرج و مرج نامیده اند.زمانی که رسانه های رسمی؛ از شبکه های تلویزیونی گرفته تا خبرگزاری های دولتی و خصوصی در انتخابات 2016 ایالات متحده همه توان و تلاش خود را به کار بسته بودند تا اراده اجتماعی را به سمت قدرت گرفتن نماینده دموکرات ها سوق دهند، این اراده جمعی، جلوه تازه ای از خود به نمایش گذاشت تا به اربابان پروپاگاندا نشان دهد که دستاورد تکنولوژیک قرن حاضر رقیب تازه ای برای رسانه های پرهزینه آن ها تراشیده است.

ترامپ هم به درستی فهمیده بود پیروزی خود را مدیون همین رقیب تازه است و حتی بعد از انتخابات و غلبه بر دموکرات ها گفت: «شبکه های اجتماعی به من کمک کردند تا در ایالت های مختلف در برابر رقبای خود که از من هزینه بیشتری کردند، پیروز شوم.» این ادعای او وقتی دقیق تر مورد توجه قرار گرفت که نتایج پژوهش ها نشان داد 65 درصد آمریکایی ها اخبار را در شبکه های اجتماعی دنبال می کنند. برای همین ترامپ انتقاد خود را به رسانه های سنتی و پرورش یافته در ساختار رسمی قدرت ایالات متحده این گونه بیان کرد: «اگر رسانه‌ها محترمانه اخبار مرا پوشش می‌دادند، توئیت نمی‌کردم»ترامپ تنها کسی نبود که سال 2016 از معجزه رسانه های اجتماعی بهره برد، اردوغان نیز که در جایگاه نخست وزیری و بعدتر ریاست جمهوری ترکیه بارها علیه رسانه های اجتماعی قوانینی را اتخاذ و رسما دسترسی به آن ها را محدود کرده بود یکی از بزرگترین استفاده ها را از این رسانه ها برد تا بتواند قدرت خود را حفظ کند. او که به نفرت از اینترنت معروف بود راهی جز بکارگیری همین ابزار برای به راه انداختن و مدیریت جنگ قدرت در ترکیه پیش رو نداشت.

زمانی که کودتاچیان در ترکیه به نظر می رسید با یک برنامه ازپیش مشخص، مرحله به مرحله رسانه های رسمی و مراکز قدرت را تصاحب می کنند؛ این رسانه اجتماعی بود که به داد اردوغان رسید و پیام تصویری او از طریق «فیس تایم» و «اسکایپ»، پاشنه آشیل حفظ پایه های قدرتش شد. آنجا که او در پیام تصویری اش خواست تا مردم به میدان های شهر بیایند معجزه رسانه های اجتماعی سرنوشت کودتا را تغییر داد، اینجا میدان مانور قدرت مردم بود نه ارتش! این نمونه ها نشان دهنده اضافه شدن یک مولفه تازه در ساختار قدرت است.

آنچه امروز در نمای کلی تر آن، به نام قدرت سایبری شناخته می شود، در رسانه های اجتماعی نمودی دموکراتیک تر از خود به نمایش گذاشته و برخی اتفاقات در یک سال گذشته ثابت می کند حالا در فرآیندهای قدرت این ابزار جدی تر به کار گرفته خواهد شد.البته محدود کردن کارکردهای رسانه های اجتماعی به نقش آفرینی سیاسی همان قدر نادرست است که بگوییم علت تمام رویدادهای گفته شده؛ این رسانه ها بودند! تاثیرگذاری رسانه های اجتماعی بر نهاد قدرت یکی از وجوه این رسانه هاست و کارکردهای دیگری چون سرگرمی، آموزش و اطلاع رسانی نباید نادیده گرفته شوند. حتی زمانی که از تاثیرگذاری آن ها سخن گفته می شود تاکید زیاد بر حوزه سیاست نمی تواند آثار فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی آن ها را پنهان کند، هرچند اثرگذاری سیاسی بیشتر از سایر حوزه ها مورد توجه قرار می گیرد.آنچه در این میان از تحلیل های نادرست جلوگیری خواهد کرد بازتعریف مفاهیمی چون «سرمایه اجتماعی»، «مشارکت» و «قدرت» در فضای تازه ای است که رسانه های متنوع اجتماعی رقم زده اند. درک واقعیتِ این فضا به شناختی منتهی می شود که دانش و ابزار لازم برای مواجهه و کنش های موثر سیاسی در آن را به دست خواهد داد.

پایگاه رصد

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
آخرین اخبار
  • :: کمک ۱۲۰ میلیون دلاری آمریکا به ارتش لبنان
  • :: ایران همچنان متحد قدرتمند فلسطین است/ سردار سلیمانی وارد جنگی نمی‌شود مگر آنکه از آن پیروز خارج شود
  • :: دعوت وزیر اطلاعات اسرائیل از ولیعهد عربستان
  • :: بازداشت هواداران «احمد شفیق» در مصر
  • :: شهادت پیرزن فلسطینی در اریحا پس از حمله نظامیان اسرائیلی به منزلش
  • :: شکاف میان اعراب، نتیجه‌ای جز سوء استفاده اسرائیل ندارد
  • :: لقبی که اردوغان به پادشاه اردن داد
  • :: فلسطینیان حق دارند قدس شرقی را پایتخت خود بدانند
  • :: وزیر جنگ اسرائیل: باید علیه ایران متحد شویم
  • :: هیأت تجاری اسرائیلی به بحرین سفر می‌کند
  • :: پوتین درصدد گسترش پایگاه دریایی «طرطوس» در سوریه
  • :: تشکیل دولت فلسطین بدون پایتختی قدس شرقی امکان‌پذیر نیست
  • :: کاخ‌سفید: اکنون زمان مناسبی برای مذاکره با کره‌شمالی نیست
  • :: حملات گسترده جنگنده‌های صهیونیستی به نوار غزه
  • :: قدس خط قرمز ماست
  • :: اتحادیه عرب از ما درباره قدس درخواستی نکرده است
  • :: تلاش اردوغان برای متحد کردن رهبران اسلامی بر سر قدس
  • :: مهمترین اخبار جهان در ۱۲ ساعت گذشته؛
  • :: کنگره آمریکا برنامه‌ای برای بازگرداندن تحریم‌های ایران ندارد
  • :: ترامپ لایحه سیاست‌های دفاعی آمریکا را امضا کرد
  • :: بازجویی پلیس بنگلادش از خانواده عامل بمب‌گذاری نیویورک
  • :: جزییات نشست فوق‌العاده سران سازمان همکاری‌‌های اسلامی درباره قدس
  • :: فعالیت‌های سفارت روسیه در یمن تعلیق می‌شود
  • :: شهادت ۲ فلسطینی در حمله اسرائیل به نوار غزه
  • :: جنگنده‌های توپولف روسیه به خانه باز می‌گردند
  • :: بازداشت ۲۰۰ فلسطینی از زمان اعلام تصمیم ترامپ درباره قدس
  • :: مسکو به حمایت‌های خود از سوریه ادامه می‌دهد
  • :: احتمال قریب الوقوع بودن حمله نظامی علیه عفرین سوریه
  • :: اختصاصی / راهپیمایی اعتراضی شیعیان نیجریه در دومین سالگرد حادثه زاریا
  • :: اختصاصی / تظاهرات هواداران طالبان علیه به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل توسط ترامپ
  • :: اختصاصی / فارغ التحصیلی عناصر جدید گروه طالبان در افغانستان
  • :: اختصاصی / اعلام جهاد عمومی طالبان علیه آمریکا
  • :: مقاومت تنها نیست/ قاسم سلیمانی فرد باتجربه‌ای است
  • :: صدر به سفر هیات بحرینی به اراضی اشغالی واکنش نشان داد
  • :: حملات‌مان به ارتش سوریه قانونی است!
  • :: دست رد اتحادیه اروپا بر سینه نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی
  • :: سازمان ملل ایرانی‌بودن موشک‌های شلیک‌شده به عربستان را تایید نمی‌کند