ف
یادداشت/سید ناصر نعمتی

قدرت سیاسی رسانه های اجتماعی

آنچه امروز در نمای کلی تر آن، به نام قدرت سایبری شناخته می شود، در رسانه های اجتماعی نمودی دموکراتیک تر از خود به نمایش گذاشته و برخی اتفاقات در یک سال گذشته ثابت می کند در فرآیندهای قدرت این ابزار جدی تر به کار گرفته خواهد شد.

به گزارش دیدبان، رویدادهای سال 2016 درس های تازه ای برای کنشگران حوزه قدرت داشت. شبکه های اجتماعی که تا دیروز ماهیت سرگرم کننده آن ها مورد توجه بود و منتقدان اجتماعی از کارکردهای تخدیری (یا غفلت آور) آن به ما برای ملت ها سخن می گفتند، امروز و به خصوص در سالی که گذشت، چنان نقشی در فرآیندهای قدرت در جهان بازی می کند که کمتر کسی انتظار آن را داشت.

حالا شاید می توان دقیق تر از قدرت سایبری سخن گفت چرا که شبکه های اجتماعی و نقش آفرینی کاربران و مخاطبان در آن، بدلی از دموکراسی در فضای مجازی را بازنمایی می کند، هرچند عده ای این پدیده را در برخی ساحت ها، دموکراسی هرج و مرج نامیده اند.زمانی که رسانه های رسمی؛ از شبکه های تلویزیونی گرفته تا خبرگزاری های دولتی و خصوصی در انتخابات 2016 ایالات متحده همه توان و تلاش خود را به کار بسته بودند تا اراده اجتماعی را به سمت قدرت گرفتن نماینده دموکرات ها سوق دهند، این اراده جمعی، جلوه تازه ای از خود به نمایش گذاشت تا به اربابان پروپاگاندا نشان دهد که دستاورد تکنولوژیک قرن حاضر رقیب تازه ای برای رسانه های پرهزینه آن ها تراشیده است.

ترامپ هم به درستی فهمیده بود پیروزی خود را مدیون همین رقیب تازه است و حتی بعد از انتخابات و غلبه بر دموکرات ها گفت: «شبکه های اجتماعی به من کمک کردند تا در ایالت های مختلف در برابر رقبای خود که از من هزینه بیشتری کردند، پیروز شوم.» این ادعای او وقتی دقیق تر مورد توجه قرار گرفت که نتایج پژوهش ها نشان داد 65 درصد آمریکایی ها اخبار را در شبکه های اجتماعی دنبال می کنند. برای همین ترامپ انتقاد خود را به رسانه های سنتی و پرورش یافته در ساختار رسمی قدرت ایالات متحده این گونه بیان کرد: «اگر رسانه‌ها محترمانه اخبار مرا پوشش می‌دادند، توئیت نمی‌کردم»ترامپ تنها کسی نبود که سال 2016 از معجزه رسانه های اجتماعی بهره برد، اردوغان نیز که در جایگاه نخست وزیری و بعدتر ریاست جمهوری ترکیه بارها علیه رسانه های اجتماعی قوانینی را اتخاذ و رسما دسترسی به آن ها را محدود کرده بود یکی از بزرگترین استفاده ها را از این رسانه ها برد تا بتواند قدرت خود را حفظ کند. او که به نفرت از اینترنت معروف بود راهی جز بکارگیری همین ابزار برای به راه انداختن و مدیریت جنگ قدرت در ترکیه پیش رو نداشت.

زمانی که کودتاچیان در ترکیه به نظر می رسید با یک برنامه ازپیش مشخص، مرحله به مرحله رسانه های رسمی و مراکز قدرت را تصاحب می کنند؛ این رسانه اجتماعی بود که به داد اردوغان رسید و پیام تصویری او از طریق «فیس تایم» و «اسکایپ»، پاشنه آشیل حفظ پایه های قدرتش شد. آنجا که او در پیام تصویری اش خواست تا مردم به میدان های شهر بیایند معجزه رسانه های اجتماعی سرنوشت کودتا را تغییر داد، اینجا میدان مانور قدرت مردم بود نه ارتش! این نمونه ها نشان دهنده اضافه شدن یک مولفه تازه در ساختار قدرت است.

آنچه امروز در نمای کلی تر آن، به نام قدرت سایبری شناخته می شود، در رسانه های اجتماعی نمودی دموکراتیک تر از خود به نمایش گذاشته و برخی اتفاقات در یک سال گذشته ثابت می کند حالا در فرآیندهای قدرت این ابزار جدی تر به کار گرفته خواهد شد.البته محدود کردن کارکردهای رسانه های اجتماعی به نقش آفرینی سیاسی همان قدر نادرست است که بگوییم علت تمام رویدادهای گفته شده؛ این رسانه ها بودند! تاثیرگذاری رسانه های اجتماعی بر نهاد قدرت یکی از وجوه این رسانه هاست و کارکردهای دیگری چون سرگرمی، آموزش و اطلاع رسانی نباید نادیده گرفته شوند. حتی زمانی که از تاثیرگذاری آن ها سخن گفته می شود تاکید زیاد بر حوزه سیاست نمی تواند آثار فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی آن ها را پنهان کند، هرچند اثرگذاری سیاسی بیشتر از سایر حوزه ها مورد توجه قرار می گیرد.آنچه در این میان از تحلیل های نادرست جلوگیری خواهد کرد بازتعریف مفاهیمی چون «سرمایه اجتماعی»، «مشارکت» و «قدرت» در فضای تازه ای است که رسانه های متنوع اجتماعی رقم زده اند. درک واقعیتِ این فضا به شناختی منتهی می شود که دانش و ابزار لازم برای مواجهه و کنش های موثر سیاسی در آن را به دست خواهد داد.

پایگاه رصد

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
چهار نکته محمدکاظم انبارلویی
چهار نکته
آخرین اخبار
  • :: جدال راهبردی در عراق و سوریه
  • :: نخبگان سیاسی نامرئی در عصر خودنمایی
  • :: رمزگشایی از تبلیغات علیه قطر
  • :: ناظر امروز قاضی فرداست
  • :: نسبت حکمرانی خوب با بودجه کل کشور
  • :: این شنبه کجا و آن شنبه کجا؟!
  • :: دوش به دوش حاج قاسم؛ از نیجریه تا عراق
  • :: هیچ چیز جلوی دعای مظلوم را نمی گیرد
  • :: تجربه‌های ملت ایران نشان می‌دهد آینده از آنِ جوانان مؤمن است
  • :: منتظر باز شدن درها نباشید!
  • :: درآمدها در اقتصاد خانواده
  • :: بایدهای خروج صنعت خودرو از رکود
  • :: معنای رأی و دردسر پل‌های شکسته
  • :: مقایسه اجلاس ریاض و شرم الشیخ دهه ۹۰
  • :: گرگ یا گوسفند ناتو پشت آیفون است
  • :: آل خلیفه در سراشیبی سقوط
  • :: تحقیر با تدبیر رئیس‌جمهور چه نسبتی دارد؟
  • :: درس‌های عملیات آزادسازی خرمشهر
  • :: امام موسی صدر اصولگرایان کجاست؟
  • :: چهار نکته
  • :: با کارگران مثل یک هفته پایانی برخورد کنید!
  • :: پیمان پولی دوجانبه هزینه مبادلات تجاری را کاهش می دهد
  • :: حضور حداکثری با انتخاب گفتمان انقلاب
  • :: انتخابات و سه کاپ پیروزی، اخلاق و قانونگرایی
  • :: روحانی رأی آورد یا پیروز شد؟
  • :: رمز پیروزی
  • :: رأی آقای رئیسی می‌توانست ۲برابر باشد
  • :: گام اول وحدت شکل گرفت، گام بعدی گسترش وحدت است
  • :: روحانی؛ رئیس‌جمهور یک دوره‌ای یا دو دوره‌ای؟
  • :: مدیران سیاست زده مدیریت کشور را قفل کرده‌اند
  • :: با کارگران مثل یک هفته پایانی برخورد کنید!
  • :: ‌اظهارات نامنظم‌ مجری انتخابات
  • :: رایزنی‌های فنی هسته‌ای در تهران
  • :: خاطرات دوران دفاع مقدس یک ثروت ملی است
  • :: ۶ میراث اقتصادی دولت یازدهم
  • :: بهانه سعودی‌ها برای حمله به دوحه چیست؟
  • :: اغواگری نئولیبرال/ هدف سند ۲۰۳۰ چیست؟
  • :: نسبت دولت با ۱۶ میلیون منتقد
  • :: اولویت‌های روحانی در نوسازی کابینه کدامند؟
  • :: روحیه جهادی رمز پیروزی در خرمشهر
  • :: یکدست اصلاح طلب
  • :: جولان بیزینس من سیاستمدار در منطقه
  • :: آرایی که «پدیده» شدند
  • :: ضعیف‌ترین منتخب دور دومی
  • :: آرزوهای بر باد رفته!
  • :: چالش هلالی برای منتخب انتخابات
  • :: ملت عالی، دولت اما ...
  • :: تجلی حماسه حضور
  • :: از فردا دنبال چه باشیم؟
  • :: روحانی رأی آورد یا پیروز شد؟
  • :: «حسن روحانی» رئیس دولت دوازدهم شد
  • :: تشکر رهبر انقلاب از حضور پرشور مردم در انتخابات
  • :: رهبر انقلاب: مردم با شناخت در انتخابات شرکت کنند